Lekcja 01.08.2026 — imperfetto essere, zawody i rodzaj, przyimki + bezokolicznik

2026-08-01

#grammatyka #imperfetto #zawody #liczba-mnoga #przyimki

Notatki

Powtórka: nieregularne participio passato

• perdere → perso, rimanere → rimasto, chiudere → chiuso, mettere → messo, scrivere → scritto, nascere → nato, dirigere → diretto, essere → stato, fare → fatto.

Kartka z Toskanii (ćwiczenie z podręcznika)

• un posto magico (magiczne miejsce), dormire nella natura, fare lunghe passeggiate, il vino e il cibo qui sono eccezionali, vorrei vivere qui.
• tutto a posto — dosłownie “wszystko na miejscu” (posto = miejsce), czyli wszystko w porządku.
• baci — buziaki; stąd nazwa czekoladek Baci (nie na odwrót).

Czas teraźniejszy zamiast przyszłego

• Włoski często używa czasu teraźniejszego, żeby mówić o bliskiej przyszłości: andiamo dai genitori = idziemy/pójdziemy do rodziców (nie trzeba czasu przyszłego).

Rodzajnik przy zdrobnieniach imion rodziny

• mia madre — bez rodzajnika (zwykła zasada dla liczby pojedynczej + rodzina).
• Ale zdrobnienie już wymaga rodzajnika: la mia mamma.

Zaimek dopełnienia + powtórzenie rzeczownika

• Typowa, potoczna konstrukcja włoska: i vestiti cari, di solito li compro online — rzeczownik wymieniony na początku, potem powtórzony zaimkiem (li). Poprawniej gramatycznie byłoby po prostu di solito compro i vestiti online, ale ta konstrukcja jest bardzo częsta w mowie.

Imperfetto czasownika essere

• io ero, tu eri, lui/lei era, noi eravamo, voi eravate, loro erano — uwaga na akcent w eravamo i eravate (akcent na trzecią sylabę od końca).
• Różnica ero vs sono stato: ero spiritosa = zawsze byłam taka (cecha, stan trwały), sono stata spiritosa = byłam taka kiedyś, ale już nie jestem (stan/epizod zakończony).

Rodzaj rzeczowników — zawody i nie tylko

• -o/-a: impiegato/impiegata, cuoco/cuoca, artigiano/artigiana.
• -ista: ta sama forma w liczbie pojedynczej dla obu płci, rodzajnik decyduje o rodzaju: il/la farmacista, il/la dentista, il/la giornalista. W liczbie mnogiej się rozróżnia: farmacisti/farmaciste.
• -tore/-trice: programmatore/programmatrice.
• -e: część niezmienna (rodzajnik decyduje): il/la cantante; część zmienia się na -a: infermiere/infermiera, giardiniere/giardiniera.
• Nieregularne: studente/studentessa, dottore/dottoressa, a nawet zwierzęta: elefante/elefantessa, leone/leonessa.
• il medico — nie ma formy żeńskiej, zawsze il medico niezależnie od płci osoby.

Nieregularna liczba mnoga — części ciała

• la mano → le mani (nie i mani!), il ginocchio → le ginocchia, il braccio → le braccia, l’orecchio → le orecchie — rodzaj zmienia się w liczbie mnogiej.

Przyimki + bezokolicznik

• prima di + bezokolicznik = “przed zrobieniem czegoś”: prima di tagliare i pomodori (przed pokrojeniem pomidorów). Samo prima znaczy “najpierw” i zaczyna nowe zdanie.
• dopo aver(e) + participio = “po zrobieniu czegoś”: dopo aver tagliato i pomodori.
• cominciare a, continuare a, finire di + bezokolicznik: ha cominciato a lavorare molto giovane, continuo ad avere mal di stomaco, finisco di lavorare tardi (nie finisco lavorare — to niegramatyczne).

Słówka