Lekcja 26.07.2026 — powtórka przed testem: rodzina, quello/uno, avere, zakupy
2026-07-26
Notatki
Lekcja w formie testu/powtórki — przechodzenie przez zadania z podręcznika łączące kilka wcześniejszych tematów naraz.
così — “tak/taki” (nieodmienne)
- Così bello, così difficile, così interessante — zawsze ta sama forma, niezależnie od rodzaju/liczby.
Rodzina i rodzajnik — powtórka
- Rzeczy i osoby spoza rodziny (prezenty, impreza, narzeczony/dziewczyna) zawsze z rodzajnikiem mimo przymiotnika dzierżawczego: i tuoi regali sono sempre così belli, la loro festa di compleanno.
lorozawsze z rodzajnikiem, nawet przy pojedynczym członku rodziny: la loro madre.- W liczbie mnogiej rodzajnik wraca zawsze, nawet dla rodziny: le mie sorelle, i miei fratelli.
compiere gli anni — “kończyć lata” (mieć urodziny/rocznicę wieku): quanti anni compie oggi?
Zaimki akcentowane po przyimku na końcu zdania
- È nata due giorni prima di me —
me/teto specjalne formy używane, gdy zaimek ląduje na końcu zdania po przyimku. Pozostałe osoby się nie zmieniają: prima di lui, di lei, di noi, di voi, di loro.
quello jako “rodzajnik określony” przed rzeczownikiem
- Odmienia się dokładnie tak jak rodzajnik określony, w zależności od pierwszej głoski kolejnego słowa: quel formaggio, quello yogurt, quella pizza, quei dolci (albo quelli dolci), quelle olive.
Rodzajnik nieokreślony uno/un — ta sama logika
- Też dopasowuje się do pierwszej głoski/litery następnego słowa: un momento, uno spaghetto, uno studente, un chilo, un chilogrammo.
- Nie ma liczby mnogiej rodzajnika nieokreślonego — w liczbie mnogiej zastępuje go partitivo: del, dello, dei…
- Dlatego nie mówimy uno chilo / uno litro — to częsty błąd Polaków (kalka z “jeden kilo”).
andare vs stare — iść/jechać a przebywać
andare: andare in palestra, andare a ballare, andare a letto (iść gdzieś/robić coś).stare: sto in hotel, sto a letto comodo fino alle nove (przebywać, zostawać w danym stanie/miejscu).
Grzeczne prośby w sklepie — vorrei / vorrebbe
voglio(chcę) brzmi zbyt wprost w sklepie — grzecznie mówimy vorrei (forma trybu warunkowego od volere, historycznie z imperfetto).- Sprzedawca pyta wprost quanto vuole?, grzeczniej quanto vorrebbe?.
Jednostki miary i zwroty w sklepie
- un etto (100 g), mezzo chilo, un chilo, un litro, mille grammi (nie mówimy un mille).
- quanto costa / costano?, quanto pesa?, in offerta (w promocji), che taglia porta? (jaki rozmiar Pani/Pan nosi).
- alimentari (sklep spożywczy) vs negozio di abbigliamento / di scarpe (odzieżowy / obuwniczy).
Słówka
| Italiano | Polski | Przykład |
|---|---|---|
| così | tak, taki (nieodmienne) | Così bello, così difficile. |
| compiere gli anni | kończyć lata, mieć urodziny | Quanti anni compie oggi? |
| il Capodanno | Nowy Rok | Quali sono i vostri progetti per Capodanno? |
| quello (+ rzeczownik) | tamten (odmienia się jak rodzajnik) | Quel formaggio, quella pizza, quelle olive. |
| andare vs stare | iść/jechać vs przebywać, zostawać | Vado in palestra. / Sto a letto fino alle nove. |
| vorrei / vorrebbe | chciałbym / chciałby Pan(i) (grzecznie) | Vorrei un etto di prosciutto. |
| avere ragione | mieć rację | Hai ragione. |
| avere torto | być w błędzie, nie mieć racji | Ho avuto torto. |
| avere fretta | spieszyć się | Sono in ritardo, ho fretta. |
| avere sonno | chcieć spać | Ho sonno, vado a letto. |
| avere paura | bać się | Ho paura. |
| un etto | 100 gramów | Vorrei un etto di prosciutto. |
| in offerta | w promocji | Il prosciutto è in offerta. |
| la taglia | rozmiar (ubrania) | Che taglia porta? |
| alimentari | sklep spożywczy | Quanto viene al chilo, in alimentari? |
| inviare / mandare | wysyłać (synonimy) | Posso inviare una cartolina. |
| postare | zapostować (w internecie) | Postiamo le foto online. |
| la rete | sieć (internet) | Il sito è anche in rete. |
| il brindisi | toast (wznoszenie zdrowia) | Fare un brindisi. |